Υαλουρονικό οξύ

Τι είναι το υαλουρονικό οξύ;

Το υαλουρονικό οξύ είναι μια ουσία που υπάρχει φυσικά στο ανθρώπινο σώμα. Αν και βρίσκεται σε πολλά σημεία του οργανισμού, το συναντάμε σε υψηλότερες συγκεντρώσεις στα υγρά που βρίσκονται στα μάτια και τις αρθρώσεις. Το υαλουρονικό οξύ που χρησιμοποιείται ως φάρμακο ή συμπλήρωμα διατροφής, εκχυλίζεται με μία ειδική μέθοδο από το λειρί του κόκορα ή κατασκευάζεται από ορισμένα βακτήρια σε κάποιο εργαστήριο.

Αν και το σώμα μας παράγει υαλουρονικό οξύ, η ποσότητα που μπορεί να παράγει μειώνεται με τον χρόνο, με αποτέλεσμα από κάποια ηλικία και μετά να πρέπει να πάρουμε την ουσία αυτή από άλλες πηγές, καθώς το σώμα μας δεν την παράγει πια σε ικανοποιητικά επίπεδα. Οι άνθρωποι παίρνουν το υαλουρονικό οξύ για να αντιμετωπίσουν διάφορες διαταραχές και παθήσεις των αρθρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της οστεοαρθρίτιδας. Το υαλουρονικό μπορεί να ληφθεί από το στόμα ή με ένεση στην προσβεβλημένη άρθρωση, η οποία φυσικά θα γίνει από έναν γιατρό ή εξειδικευμένο νοσηλευτή.

Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων της Αμερικής, το FDA, έχει εγκρίνει τη χρήση του υαλουρονικού οξέος κατά τη διάρκεια ορισμένων οφθαλμολογικών επεμβάσεων, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η αφαίρεση καταρράκτη, η μεταμόσχευση κερατοειδούς, η αποκατάσταση αποκολλημένου αμφιβληστροειδούς και άλλοι τραυματισμοί των ματιών. Το υαλουρονικό εγχέεται μέσα στο μάτι του ασθενή από τον γιατρό κατά τη διάρκεια της επέμβασης για να βοηθήσει στην αντικατάσταση των φυσικών υγρών του ματιού.

Το υαλουρονικό οξύ χρησιμοποιείται επίσης στην πλαστική χειρουργική για τις αισθητικές επεμβάσεις στα χείλη. Είναι μία από τις ουσίες με τις οποίες «γεμίζουν» οι γιατροί τα χείλη των ασθενών τους, κάνοντας τα πιο πλούσια και σαρκώδη.

Μερικοί άνθρωποι αλείφουν σκευάσματα με υαλουρονικό οξύ σε σημεία του δέρματος του που έχουν κάποιο τραυματισμό ή άλλο πρόβλημα. Αυτό γίνεται γιατί η ουσία αυτή μπορεί να βοηθήσει για τη ταχύτερη επούλωση πληγών, εγκαυμάτων, έλκων του δέρματος. Το υαλουρονικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε μορφή κρέμας ή σαν κύριο συστατικό σε κρέμες για την ενυδάτωση της επιδερμίδας.

Τέλος, το υαλουρονικό οξύ χρησιμοποιείται κατά κόρον σε σκευάσματα που αποσκοπούν στην πρόληψη των επιπτώσεων της γήρανσης. Σε πολλές περιπτώσεις, το υαλουρονικό οξύ προωθείτε από τους κατασκευαστές τέτοιων σκευασμάτων ως «πηγή της νεότητας». Ωστόσο, δεν υπάρχουν κλινικά στοιχεία που να στηρίζουν τον ισχυρισμό ότι αν κάποιος λαμβάνει υαλουρονικό από το στόμα ή το αλείφει στο δέρμα του, μπορεί να αποτρέψει τις μεταβολές στο σώμα του και στη φυσική κατάσταση του που σχετίζονται με τη γήρανση.

Πώς λειτουργεί;

Το υαλουρονικό οξύ στην ουσία λειτουργεί ταυτόχρονα σαν μαξιλάρι και λιπαντικό στις αρθρώσεις και άλλους ιστούς. Επιπλέον, η παρουσία ή η απουσία του, μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο σώμα ανταποκρίνεται σε κάποιο τραυματισμό, με άλλα λόγια, το πόσο γρήγορη θα είναι η ανάρρωση από αυτόν τον τραυματισμό.

Τι μπορεί να κάνει το υαλουρονικό οξύ;

Το υαλουρονικό οξύ μπορεί να βοηθήσει στις παρακάτω περιπτώσεις:

  • Επέμβαση Καταρράκτη στα μάτια: Η έγχυση υαλουρονικού οξύ στο μάτι κατά τη διάρκεια μίας χειρουργικής επέμβασης αφαίρεσης καταρράκτη από ένα ειδικό χειρουργό είναι μία πολύ αποτελεσματική μέθοδος για την αναπλήρωση των υγρών του ματιού που χάνονται κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
  • Πληγές και έλκη στο στόμα: Το υαλουρονικό οξύ σε μορφή gel ή σαν κύριο συστατικό gel και κρεμών, είναι πολύ αποτελεσματικό στη θεραπεία πληγών και ελκών που παρουσιάζονται στη στοματική περιοχή.

Το υαλουρονικό οξύ μπορεί θεωρητικά να βοηθήσει στις παρακάτω περιπτώσεις:

  • Γήρανση του δέρματος: Τα στοιχεία από ορισμένες έρευνες μας δείχνουν ότι η τακτική έγχυση κάποιων σκευασμάτων υαλουρονικού οξέος ή σκευασμάτων που έχουν σαν κύριο συστατικό τους αυτή την φυσική ουσία στις λεγόμενες γραμμές χαμόγελου του προσώπου, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση ή και εξαφάνιση των γραμμών αυτών, μέσα σε μια περίοδο ενός περίπου έτους.
  • Οστεοαρθρίτιδα: Σύμφωνα με ορισμένες έρευνες, το υαλουρονικό οξύ μπορεί να είναι αποτελεσματικό στην καταπολέμηση της δυσκαμψίας και του πόνου στις αρθρώσεις ατόμων μεγάλης ηλικίας, όταν γίνεται τακτική έγχυση του στα σημεία που παρουσιάζεται το πρόβλημα, από ειδικευμένους γιατρούς και νοσηλευτές. Εδώ να αναφέρουμε ότι έχει εγκριθεί από την FDA (ΕΟΦ της Αμερικής) ένα ενέσιμο σκεύασμα θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας με βάση το υαλουρονικό οξύ. Ωστόσο τα αποτελέσματα των ερευνών σχετικά με την αποτελεσματικότητα της ποικίλλουν και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να μας επιτρέψουν να βγάλουμε κάποιο βέβαιο συμπέρασμα. Μερικοί άνθρωποι αναφέρουν μια μέτρια βελτίωση στην δυσκαμψία των αρθρώσεων και μείωση του πόνου τους με την ενέσιμη θεραπεία με υαλουρονικό οξύ, αλλά αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Αυτή τη στιγμή είναι επίσης άγνωστο το αν και κατά πόσο η μακροχρόνια χορήγηση ή χρήση υαλουρονικού οξέος μπορεί να καθυστερήσει την εμφάνιση πόνου στις αρθρώσεις ή να τον μειώσει αφού κάνει την εμφάνιση του.

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι το υαλουρονικό μπορεί να βοηθήσει στις παρακάτω περιπτώσεις:

  • Ξηροφθαλμία: Επιστημονικές έρευνες που ακόμη βρίσκονται σε πολύ πρώιμο στάδιο, δείχνουν ότι η χρήση οφθαλμικών σταγόνων με βάση το υαλουρονικό οξύ, μπορεί να ανακουφίσει κάποιους ασθενείς από προβλήματα ξηροφθαλμίας.
  • Τραύματα στο μάτι. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ορισμένων ερευνών, η έγχυση υαλουρονικού οξέος στο μάτι είναι μία πολύ αποτελεσματική θεραπεία για την αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και άλλων τραυματισμών των ματιών.
  • Επούλωση πληγών και εγκαυμάτων στο δέρμα. Τα αποτελέσματα κάποιων πρώιμων ακόμη ερευνών, δείχνουν ότι η εφαρμογή υαλουρονικού οξέος στο δέρμα μπορεί να προσφέρει σημαντική βοήθεια στη θεραπεία εγκαυμάτων και άλλων πληγών του δέρματος.

Το υαλουρονικό οξύ μπορεί να χρησιμοποιείται με σχεδόν απόλυτη ασφάλεια όταν λαμβάνεται από το στόμα, όταν εφαρμόζεται πάνω στο δέρμα και όταν χορηγείται σε ενέσιμη μορφή. Εννοείται ότι η λήψη και η δοσολογία πρέπει να γίνεται πάντα υπό την επίβλεψη ή κατόπιν οδηγιών κάποιου ειδικού γιατρού.

Σε κάποιες πολύ σπάνιες περιπτώσεις, το υαλουρονικό οξύ μπορεί να προκαλέσει κάποιες αλλεργικές αντιδράσεις.

Πώς το Υαλουρονικό Οξύ ωφελεί το δέρμα;

Από επιστημονική σκοπιά, το υαλουρονικό οξύ (επίσης γνωστό ως υαλουρονάνη) είναι μια γλυκοζαμινογλυκάνη, δηλαδή ένας τύπος μορίου που αποτελείται εν μέρει από σάκχαρα. Το υαλουρονικό οξύ είναι δηλαδή ένα φυσικό δομικό συστατικό του δέρματος και βρίσκεται στους συνδετικούς ιστούς σε ολόκληρο το ανθρώπινο σώμα.

Γιατί λοιπόν το υαλουρονικό οξύ είναι τόσο σημαντικό για την υγεία μας;

Αυτό που κάνει τη συγκεκριμένη ουσία να ξεχωρίζει, είναι η μοναδική του ικανότητα να συγκρατεί υγρασία. Για την ακρίβεια, μπορεί να συγκρατεί την υγρασία καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο φυσικό ή συνθετικό πολυμερές. Στην πραγματικότητα, ένα γραμμάριο υαλουρονικού οξέος μπορεί να συγκρατήσει μέχρι και έξι περίπου λίτρα νερού!

Αυτό είναι πολύ σημαντικό για τη μάχη κατά της γήρανσης του σώματος και της επιδερμίδας. Ο λόγος που το λέμε αυτό, είναι το γεγονός ότι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της νεανικής επιδερμίδας είναι το μεγάλο ποσοστό υγρασίας της. Καθώς μεγαλώνουμε, το δέρμα μας χάνει την υγρασία του, με αποτέλεσμα την απώλεια της σφριγηλότητας και της ευκαμψίας του.

Εδώ να ξεκαθαρίσουμε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι το δέρμα όλων μας γίνεται ξηρό όσο γερνάμε, απλά σημαίνει ότι όσο μεγαλώνουμε το δέρμα μας δεν έχει την ποσότητα της υγρασίας που είχε στα νιάτα μας. Αυτό κυρίως σε συνέπειες της έκθεσης στον ήλιο αλλά και σε πολλούς άλλους παράγοντες. Με άλλα λόγια, μπορεί κανείς να έχει λιπαρό δέρμα και στα 60 του, απλά όμως δεν θα είναι τόσο λιπαρό όσο ήταν στα 20 του!

Το υαλουρονικό οξύ μπορεί να βελτιώσει τα ποσοστά υγρασίας της επιδερμίδας σας και ταυτόχρονα να ενισχύσει φράγμα του δέρματος, δηλαδή τα εξωτερικά στρώματα του. Το υγιές φράγμα του δέρματος είναι λείο, μαλακό και σφριγηλό, δηλαδή έχει όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της νεανικής επιδερμίδας! Αλλά το υαλουρονικό οξύ, μπορεί να σας προσφέρει και άλλα οφέλη, πέρα από το να σας δώσει μια πιο νεανική εμφάνιση.

Γνωρίζουμε ότι σχεδόν τα πάντα, από τον ήλιο και την ακμή μέχρι το ευαίσθητο δέρμα και τη ροδόχρωμη ακμή, μπορούν να καταστρέψουν το φράγμα του δέρματος, γι’ αυτό και αποκατάσταση του με φυσικά συστατικά του δέρματος, όπως το υαλουρονικό οξύ μπορεί να βοηθήσει πάρα πολύ στην επανόρθωση του ή τουλάχιστον στην ελαχιστοποίηση των ζημιών και των προβλημάτων του, πράγμα που σημαίνει ότι το υαλουρονικό είναι χρήσιμο για όλους τους τύπους δέρματος. Τέλος, το υαλουρονικό οξύ επίσης παρέχει αντιοξειδωτική άμυνα ενάντια των ελευθέρων ριζών και μειώνει τις φλεγμονές. Με άλλα λόγια, προσφέρει μία μεγάλη ποικιλία αντιγηραντικών δράσεων!

Ειδικές προφυλάξεις και προειδοποιήσεις σχετικά με το υαλουρονικό οξύ και τη λήψη του:

Εγκυμοσύνη και θηλασμός: Κλινικές έρευνες έχουν δείξει ότι η χορήγηση υαλουρονικού οξέος σε ενέσιμη μορφής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, πιθανότατα δεν ενέχει κανέναν κίνδυνο για την υγεία τόσο της γυναίκας, όσο και του παιδιού. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά κλινικά δεδομένα σχετικά την ασφάλεια της χρήσης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης των σκευασμάτων υαλουρονικού οξέος που λαμβάνεται από το στόμα ή που εφαρμόζονται στο δέρμα. Με αυτά τα δεδομένα λοιπόν, καλό είναι οι έγκυες να προτιμούν τη λήψη υαλουρονικού σε ενέσιμη μορφή και να αποφεύγουν τις άλλες. Όπως και να έχει όμως, οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να συμβουλευτούν ή να επικοινωνήσουν με τον γυναικολόγο τους πριν να πάρουν ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ σκεύασμα υαλουρονικού οξέος. Αυτή η προφύλαξή φυσικά ισχύει για όλα τα φάρμακα κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης.

Η λήψη ενέσιμων σκευασμάτων υαλουρονικού οξέος κατά τη διάρκεια του θηλασμού είναι ενδεχομένως επισφαλής. Οι ερευνητές με βάση τα σημερινά κλινικά στοιχεία, δεν είναι σε θέση να πουν με βεβαιότητα αν η λήψη αυτής της ουσίας σε αυτή τη μορφή μπορεί να επηρεάσει το μητρικό γάλα. Αυτό φυσικά σημαίνει και ότι δεν μπορούν και να προβλέψουν ή να αποφανθούν σχετικά με την επίδραση που μπορεί να έχει το ενέσιμο υαλουρονικό σε ένα βρέφος που θηλάζει. Επιπλέον, δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά στοιχεία σχετικά με την ασφάλεια της λήψης υαλουρονικού οξέος από το στόμα ή με την εφαρμογή στο δέρμα κρεμών και άλλων σκευασμάτων με βάση αυτή την ουσία κατά την περίοδο του θηλασμό. Όπως μπορείτε να καταλάβετε, όσο θηλάζετε το μωρό σας, είναι καλό να αποφεύγετε σχεδόν τελείως την λήψη υαλουρονικού σε οποιαδήποτε μορφή.